Ga naar hoofdonderdeel

Verdieping

Verdieping

Wilt u zich meer verdiepen in de internationale kerken en christenen met een migratieachtergrond in Nederland? Dan bent u bij SKIN aan het juiste adres! Op deze pagina vindt u verschillende mogelijkheden om zich verder in te lezen.

U vindt hier publicaties, onderzoek of andere documenten die gerelateerd zijn aan (het werk van) SKIN of de internationale kerken en christenen met een migratieachtergrond in Nederland. Bent u op zoek naar cijfers over aantallen internationale kerken en christenen met een migratieachtergrond in Nederland? De meest recente publicatie over dit onderwerp is 'Christenen in Nederland' van het Sociaal en Cultureel Planbureau (De Hart, Van Houwelingen 2018). Download deze publicatie hier.

Maatschappelijke inzet

Omvang en karakter van de maatschappelijke activiteiten van levensbeschouwelijke organisaties in Rotterdam (Verwey-Jonker Instituut, 2020). De stad Rotterdam kent een grote verscheidenheid aan levensbeschouwelijke organisaties (lbo’s), die elk op hun eigen manier ondersteuning bieden aan hen die dat nodig hebben, en mensen samenbrengen door middel van sociaal-maatschappelijke activiteiten. Het Verwey-Jonker Instituut deed onderzoek naar de omvang en het karakter van religieuze en levensbeschouwelijke organisaties (lbo’s) in Rotterdam.

Naar een hoger plan (2012, Verwey Jonker Instituut). Den Haag telt veel internationale en migrantenkerken. Deze kerken vervullen vaak een maatschappelijke rol. Ze zijn in staat om groepen aan te spreken en te ondersteunen waar de overheid en reguliere organisaties niet veel contact mee hebben. In een samenleving waarin zelfredzaamheid steeds meer centraal staat, vertegenwoordigen deze kerken met hun actieve vrijwilligers en vele activiteiten een belangrijke waarde. Dit rapport brengt in kaart welke sociale activiteiten de internationale kerken in Den Haag organiseren en hoe zij bijdragen aan het versterken van de vrijwillige inzet binnen de civil society. Daarnaast maakt deze onderzoeksrapportage duidelijk welke knelpunten er op dit vlak zijn. Tot slot worden aanbevelingen gedaan om het vrijwilligerswerk te versterken, en om de samenwerking tussen de kerken onderling, tussen kerken en de overheid en tussen kerken en algemene (welzijns)instellingen te bevorderen.

Blessings under pressure (2011, Barbara Gwanmesia in opdracht van SKIN-Rotterdam). Het rapport onderzoekt en beschrijft het werk van de groep jonge internationale- of migrantenkerken, de uitdagingen die ze het hoofd moeten bieden maar ook de bijdrage die ze aan de Rotterdamse samenleving leveren.

Tel je zegeningen (2008, KASKI Instituut). Een kerkganger in Rotterdam bespaart de samenleving gemiddeld 665 euro per jaar. Dat blijkt uit een onderzoek naar het maatschappelijk rendement van de 250 tot 300 kerken in de havenstad. De ruim 200.000 ‘kerkleden' blijken jaarlijks een besparing tussen de 110 en 133 miljoen euro op te leveren door onder meer maatschappelijke hulpverlening.

Gratis en waardevol (2006, Stichting Oikos). Oikos heeft in opdracht van SKIN en Stek een onderzoek gedaan naar het maatschappelijk rendement van migrantenkerken in Den Haag. De uitkomst van het onderzoek was dat het werk van de Haagse migrantenkerken de maatschappij jaarlijks ruim 17,5 miljoen euro bespaart. 
De kerken spelen een heel centrale rol in het leven van de migranten. Ze helpen onder andere met het organiseren van taallessen en met de begeleiding van mensen langs officiële instanties.

Huisvesting

SKIN Toolbox 'Geef kerken de ruimte' (2023).

Dat internationale kerken moeite hebben geschikte huisvesting te vinden, is meestal wel bekend. Veel minder bekend zijn de mogelijke oplossingsrichtingen: wat kunnen stakeholders zoals de overheid, gevestigde kerken, en vastgoedpartijen eigenlijk doen om bij te dragen aan een verbeterde huisvestingssituatie voor de internationale kerken? In deze Toolbox ontwikkelt SKIN vijf Tools die nodig zijn voor een strategische integrale aanpak van de huisvestingsproblemen. Lees hier het hele rapport.

Het gebruik van gebedshuizen door migrantenkerken (Kaski rapport nr. 663) (2021)

In 2021 heeft KASKI Instituut van de Radboud Universiteit Nijmegen in opdracht van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed onderzoek gedaan naar het ruimtegebruik en de eventuele ruimtevraag van de internationale en migrantenkerken.

Kerken Delen 2017. Over de kansen en valkuilen van gezamenlijk gebruik van kerkgebouwen.

Veel autochtone kerken ervaren krimp. Het doet pijn om te zien, dat de kerk steeds leger wordt, de lasten steeds zwaarder wegen. Veel internationale kerken zijn op zoek naar ruimte om samen te komen. Welke kansen zijn er om kerken te delen? Samen te gebruiken? Of is een internationale kerk wellicht in staat het kerkgebouw aan te kopen? In deze brochure worden mogelijkheden en valkuilen verkend aan de hand van concrete praktijkvoorbeelden.

Tips voor geloofsgemeenschappen op zoek naar kerkruimte (2008)

"The Continuing Importance of the Local. African Churches and the Search for Worship Space in Amsterdam". Marten van der Meulen, in: African Diaspora 2 (2009), p. 159-181 (Brill).

Onderwijs

‘Theologisch onderwijs voor pastors/leidinggevenden in internationale en migrantenkerken’

In 2022 zijn er op initiatief van SKIN twee onderzoeken gedaan in het kader van onderwijs. Het eerste onderzoek was gericht op de motivatie van alumni uit onze achterban om te gaan studeren. Daarnaast is er onderzoek gedaan door middel van de inzet van ‘mystery guests’. Mensen uit onze achterban hebben open dagen van een zestal theologie-opleidingen bezocht om een beeld te krijgen van de inhoud en sfeer van de betreffende opleidingen en te zien of zij deze opleidingen aan andere studenten zouden aanraden. Op basis van beide onderzoeken hebben we een verslag geschreven getiteld ‘Theologisch onderwijs voor pastors/leidinggevenden in internationale en migrantenkerken’, op te vragen bij SKIN.

Onderzoek naar de opleidingsbehoeften bij leiders van internationale kerken en migrantenkerken

In 2015 heeft SKIN een onderzoek gedaan naar de opleidingsbehoeften bij leiders van diverse internationale kerken en migrantenkerken in Nederland. Op basis van 14 diepte-interviews met leiders van zeer diverse migrantenkerken en internationale kerken zijn de wensen en behoeften op dit gebied zo breed en concreet mogelijk in kaart gebracht.

Vluchtelingen, ongedocumenteerden en mensenhandel

Hulp aan ongedocumenteerden blijkt vaak een zoektocht te zijn naar mogelijkheden, met veel deuren die dicht zijn, veel onmogelijkheden. Deze hand-out reikt handvatten aan hoe er hulp kan worden geboden aan ongedocumenteerden.

Richtlijnen om de slachtoffers van mensenhandel en van mensensmokkel te helpen (NL, FR, ENG; 2009)

Kerken worden regelmatig geconfronteerd met de kwestie van mensenhandel en van mensensmokkel. Veel slachtoffers worden in kerkgemeenschappen geleid, waar hen onderdak en bescherming geboden wordt, en in veel gevallen ook pastorale zorg. Op initiatief van SKIN zijn richtlijnen voor migrantenkerken opgesteld, die aangeven hoe men de slachtoffers van mensenhandel en van mensensmokkel kan helpen wanneer men hen in hun kerken ontmoet.

Intercultureel kerk-zijn en de relatie tussen autochtone en internationale kerken

In hoeverre leven christenen uit verschillende culturen in Nederland langs elkaar heen? Namens Samen Geloven onderzocht Marien Kollenstaart tien kerkgenootschappen in Nederland op intercultureel kerk–zijn. In de brochure ‘Een wereld te winnen’ staan de resultaten van deze verkenning. Lees hier verder.

Drs. Arjanna Flier-Honkoop deed onderzoek naar interculturele geloofscontacten in lokale PKN gemeenten. Vier lokale gemeenten werden geïnterviewd en vergeleken met inzichten uit de literatuur. Het onderzoek geeft inzichten in hoe lokale gemeenten interculturele geloofscontacten aangaan. Ook bevat het onderzoek praktische handvatten voor gemeenten die zelf meer met migranten zouden willen optrekken in geloof. Lees hier verder.

De WKO, de vereniging van professionele werkers werkzaam ten dienste van kerkelijke gemeenteopbouw, publiceerde in december 2020 een magazine rondom het thema 'Naar een kleurrijke kerk'. In een gezamenlijke artikel 'Vanuit hoop verbonden' kijken Simon de Kam en Madelon Grant naar de relatie tussen de Protestantse Kerk Nederland en de christelijke migrantengemeenschappen in Nederland. 

'Journeying Towards Multiculturalism? The Relationship between Immigrant Christians and Dutch Indigenous Churches'.  Martha Frederiks en Nienke Pruiksma, in: Journal of Religion in Europe 3 (2010) p. 125–154 (Brill).

Integratie

Lees hier de reactie van SKIN op de motie-Becker die op 9 december 2024 gepubliceerd werd in het Nederlands Dagblad.

Open brief n.a.v. integratiebeleid (2011)

Met de nota “Integratie, binding en burgerschap” is het Nederlandse integratiebeleid een nieuwe fase ingegaan. Het bestuur van SKIN heeft hierop gereageerd met een open brief aan het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Op elkaar aangelegd (2006)

Religie vergt speciale aandacht als we aan integratie willen werken. Daarom is in 2004 door de Raad van Kerken in Nederland de Projectgroep Integratie opgericht. Oikos heeft voor deze projectgroep een visiestuk en een brochure geschreven over integratie en de rol van religie in het integratiedebat.

Cultureel erfgoed

In Wereldkerken in Nederland (2024) onthullen Museum Catharijneconvent en SKIN de fascinerende wereld van diversiteit in het christendom in Nederland, aan de hand van prachtige foto's van Zilveren Camera-winnar Bram Petraeus. Het boek neemt je mee naar kerken waarvan je niet wist dat ze bestonden. Door een reis langs de vele internationale kerken die Nederland rijk is kom je op de meest onverwachte plekken: niet alleen in historische stadscentra, maar ook op industrieterreinen of in een voormalige drukkerij. Wereldkerken in Nederland toont de rijkdom van ons christelijk erfgoed, dat nog steeds in beweging is, en laat zien dat het christendom in Nederland een weerspiegeling is van alle delen van de wereld.

Politieke betrokkenheid

Om tot een zinvol dialoog tussen politiek geëngageerde christenen te komen, is kennis van elkaars achtergrond nodig. Op welke manier verhouden christenen zich wereldwijd tot de politiek en welke spiegel houden zij voor aan christenen in Nederland? Lees hier de publicatie Beelddragen (WI ChristenUnie, 2019).

In de Nederlandse politiek wordt vaak gesproken over mensen met een migratieachtergrond, maar een stuk minder over christenen met een migratieachtergrond. Hoe zij de politiek beleven is maar weinig onderzocht. In 2020 heeft Tim Kuijsten, MA-student politicologie, christelijke Nederlandse jongeren met een migratieachtergrond ondervraagd over hun begrip van en mening over democratie. Jongeren met een achtergrond in vier verschillende niet-westerse landen zetten daarin uiteen wat zij als democratie definiëren en hoe zij de democratie beoordelen tegenover andere politieke systemen. Lees hier zijn scriptie 'A Multicultural Understanding of Democracry. Interpretations of democracy by Christian migrants'.